Welkom op de grenspalen pagina oostgrens (DENL)

Grenssteen 193 bij Vaals op de Nederlands-Duitsegrens | Grenzstein

KLIK voor het dashboard

Nummering van de grensstenen

Langs de oostgrens tussen Nederland en Duitslandworden twee verschillende nummerreeksen gebruikt voor de grensstenen.

De eerste nummerreeks (193 t/m 862)stamt uit de periode van de grensvaststelling in 1815, na het Congres van Wenen.
De tweede nummerreeks (1 t/m 204)bevat veel oudere stenen, waarvan sommige dateren uit 1659 en 1776.

Hoewel een deel van de stenen dus ouder is, werd de huidige nummering van de grensstenen vastgelegd in 1824. Sindsdien vormt deze telling de basis voor de identificatie van de grensmarkeringen langs de Nederlands-Duitse grens.

Een bijzonder punt is grenspaal 862, die tegelijkertijd paal 1 is. Dit punt staat bekend als de Drielandsteen bij Losser (Overijssel)en vormt een historisch belangrijk beginpunt van de nummering, zo belangrijk dat dit zelfs een officieel voormalig drielandenpunt was, waar de grenzen van het Bisdom Münster, het Graafschap Bentheim en Nederland samenkwamen.

Grensstenen langs de oostgrens

Langs de oostgrens van Nederland met Duitsland vind je talrijke grensstenen die de landsgrens markeren.

In tegenstelling tot de gietijzeren grenspalen langs de zuidgrens van Nederland, bestaan deze markeringen vooral uit stenen in allerlei vormen en maten.

Veel van deze grensstenen zijn bij-zonder oud. De oudste dateert zelfs uit 1420, terwijl andere recent zijn geplaatst, bijvoorbeeld in 2025. Samen vormen ze een uniek historisch overzicht van de ontwikkeling van de Nederlands-Duitse grens.

De grensmarkeringen zijn onderverdeeld in:

Hoofdstenen– de belangrijkste grenspunten
Tussenstenen– kleinere stenen tussen de hoofdpunten

Vrijwel alle stenen zijn voorzien van een aluminium plaatje met een nummer, zodat ze eenvoudig te identificeren zijn.

Vaals – grenspaal 193

Bij Vaals, in het uiterste zuiden van Nederland, vinden we grenspaal 193. Deze paal maakt deel uit van een lange reeks grensstenen die de grens tussen Nederland en Duitsland markeren.

De oorspronkelijke nummering van deze grensstenen begon bij paal nummer 1 in Schengen (Luxemburg). Van daaruit loopt de nummerreeks noordwaarts langs de grens tot aan het vroegere drielandenpunt bij Losserin Overijssel.

Op dit punt staat de laatste grenspaal uit deze reeks: paal nummer 862.

De drielandsteen 862 bij Losser aan de Duits-Nederlandse grens| Drielandsein

Losser – de Drielandsteen uit 1659

Naast deze nummering bestaat er nog een tweede historische nummerreeks. Op het drielandenpunt bij Losser– waar vroeger Overijssel, het bisdom Münster en het Graafschap Bentheim samen kwamen – staat grenspaal nummer 1.

Dit is de beroemde Drielandsteen uit 1659, een van de oudste grensstenen in dit gebied.

Vanaf deze steen loopt de nummering verder langs de grens tot aan paal 203, ook wel bekend als “punctum a quo”, het beginpunt van de grensmeting.

De in 1659 geplaatste Drielandsteen gaf tot 1701 (ontstaan Koninkrijk Pruisen) en tot 1814 (ontstaan koninkrijk Hannover) het drielandenpunt van Overijssel, het bisdom Münster en het graafschap Bentheim aan.

Na de Duitse eenwording in 1871, bleef Pruisen tot 1918 een Koninkrijk.
Het Drielandenpunt bestaat nu als punt waar Nederland (Ov), Nedersaksen en Noordrijn-Westfalen samenkomen.